Strona główna Journal of Apicultural Science
Kontakt e-mail do redakcji
Powrót do strony głównej
0Vol.48 No.1 2004
0 Spis treści:
  1. Bolesław Jabłoński, Zbigniew Kołtowski - Nektarowanie i wydajnośćmiodowa roślin miododajnych w warunkach Polski - Część XIV 5
  2. Algirdas Skirkevičius, Laima Blaţytë-Čeređkienë - Reakcja robotnic(Apis mellifera carnica Pollm.) polegająca na wyciągnięciu języczkana zapach ekstraktu z matek 11
  3. Renata Rogala, Bożena Szymaś - Wartość odżywcza dla pszczoły miodnejsurogatu pyłku kwiatowego wzbogaconego aminokwasamisyntetycznymi - Część I. Metody chemiczne 19
  4. Renata Rogala, Bożena Szymaś - Wartość odżywcza dla pszczoły miodnejsurogatu pyłku kwiatowego wzbogaconego aminokwasamisyntetycznymi - Część II. Metody biologiczne 29
  5. Adam Roman - Gromadzenie pyłku kwiatowego w okresie późnoletnim przezrodziny pszczoły miodnej (Apis mellifera L.) 37
  6. Zdzisław Wilkaniec, Karol Giejdasz, Monika Fliszkiewicz - Wpływ ilościpokarmu w okresie rozwoju larwalnego pszczoły murarki ogrodowej(Osmia rufa L., Megachilidae) na masę ciała imago 47
  7. Elżbieta Weryszko-Chmielewska, Mirosława Chwil, Agata Konarska -Cechy anatomiczne nektarników oraz nektarowanie kwiatówCotoneaster lucidus Schlecht. i C. nanshan Mottet. 55



    Streszczenia i pełny text w formacie PDF

NEKTAROWANIE I WYDAJNOŚĆ MIODOWA ROŚLIN MIODODAJNYCH W WARUNKACH POLSKI - Część XIV
Jabłoński B., Kołtowski Z.
Streszczenie
W latach 1999-2003 badano wartość pszczelarską 11 gatunków drzew i krzewów rosnących na glebie bielicowej w Oddziale Pszczelnictwa ISK w Puławach. Stwierdzono, że rośliny te dostarczają owadom pszczołowatym nektaru i pyłku i są chętnie odwiedzane od rana do wieczora, zwłaszcza przez pszczołę miodną. Ilość cukrów dostarczana przez 10 kwiatów jarząbu pospolitego wynosiła średnio około 1,3 mg (a wydajność cukrów z 1 ha powierzchni zajętej tymi drzewami oceniono na około 14 kg), amorfy krzewiastej odpowiednio - 2,0 mg (i 68 kg), głogu szkarłatnego - 4,2 mg (i 27 kg), klonu polnego - 4,3 mg (i 36 kg), oliwnika wąskolistnego - 4,6 mg (i 13 kg), pęcherznicy kalinolistnej - 5,2 mg (i 65 kg), śliwy ałyczy - 5,3 mg (i 22 kg), bożodrzewu gruczołowatego - 6,0 mg (i 42 kg), katalpy żółtokwiatowej - 8,6 mg (i 6 kg), brzoskwini pospolitej - 15,8 mg (i 7 kg), moreli zwyczajnej - 16,3 mg (i 11 kg).
Wszystkie wymienione gatunki, nawet te o niższej wydajności nektarowej, stanowią cenny składnik naszej flory miododajnej. Niektóre z nich, jak amorfa krzewiasta czy śliwa ałycza, mogą być wykorzystywane do pszczelarskiego zagospodarowywania różnych wolnych skrawków gruntów.
Słowa kluczowe: rośliny miododajne, kwitnienie, nektarowanie, oblot przez pszczoły.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

REAKCJA ROBOTNIC (Apis mellifera carnica Pollm.) POLEGAJĄCA NA WYCIĄGNIĘCIU JĘZYCZKA
NA ZAPACH EKSTRAKTU Z MATEK
Skirkevičius A., Blažyte-Čereškiene L.
Streszczenie
W procesie kondycjonowania bodziec zapachowy może czasami wywołać reakcję niskiego poziomu wyciągnięcia języczka (PER) przed podaniem pokarmu. Np. reakcja PER na linalol jako na bodziec zapachowy podczas pierwszego podania wystąpiła ogółem u 17% pszczół-robotnic (Sandoz i in., 1995), a na geraniol (Ray, Ferneyhough, 1997), heksanal i 1-heksanol (Bhagavan i in., 1994) u 3 do 30% robotnic. Ogólnie, bodźce zapachowe wywołują PER u do 10% robotnic (Menzel, Müller, 1996). Nieznane są przyczyny, dla których bodziec zapachowy może wywołać reakcję PER na podanie pokarmu.
Badaliśmy reakcję wyciągnięcia języczka (PER) u robotnic Apis mellifera carnica Pollm. na zapach ekstraktu z zapłodnionych matek pszczelich (dawka równoważna 0,001 matki). Doświadczenia były prowadzone co miesiąc w okresie dwóch lat. Wiek robotnic był nieznany. Ogólnie przebadano 1261 robotnic.
Ustalono, że 15,3% robotnic wykazywało reakcję PER przed podaniem pokarmu. W obrębie wszystkich reagujących robotnic 50,3% reagowało na pierwszą stymulację, 20,7% na drugą, 16,1% na trzecią, 11,9% na czwartą i 1% na piątą. W obrębie wszystkich robotnic 38.3% reagowało jedynie na jedną sesję bodźcową z pięciu, 15,5% na dwie, 15,0% na trzy, 11,4% na cztery i 19,7% na pięć sesji. Sezonowe zmiany w aktywności rodzin pszczelich nie wpłynęły zarówno na średnią liczbę stymulacji (1,9) potrzebnych do wywołania reakcji PER, ani na średnią liczbę reakcji (2,6) wywołanych przez powtórzenie bodźca zapachowego w różnych miesiącach.
Słowa kluczowe: Apis mellifera carnica, reakcja wyciągnięcia języczka (PER), utrwalanie odruchu, feromon matki pszczelej.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

WARTOŚĆ ODŻYWCZA DLA PSZCZOŁY MIODNEJ SUROGATU PYŁKU KWIATOWEGO WZBOGACONEGO AMINOKWASAMI SYNTETYCZNYMI
Część I - METODY CHEMICZNE
Rogala R., Szymaś B.
Streszczenie
Wierne odtworzenie pyłku kwiatowego, naturalnego pokarmu wszystkich pszczół nie jest łatwe z uwagi na występowanie w nim bardzo wielu substancji. Podstawowym składnikiem pyłku kwiatowego jest białko, które posiada obok aminokwasów endogennych wszystkie potrzebne dla pszczoły aminokwasy egzogenne. Celem pracy było podniesienie wartości odżywczej białka wytworzonej namiastki pyłku kwiatowego, przydatnej w żywieniu pszczoły miodnej, poprzez optymalizację składu aminokwasowego, przez uzupełnienie brakującymi aminokwasami syntetycznymi w formie izomeru DL i L do standardu, jakim jest białko pyłku kwiatowego. W skład namiastki weszły następujące komponenty: białko ziemniaka 32%, śruta sojowa 18%, śruta rzepakowa 6%, drożdże Candida utilis 6%, mąka pszenna 14,8%, grys kukurydziany 17,5%, olej sojowy 3,3%, lecytyna 0,5% polfamix W 1,4%, Vitazol AD3EC 0,2%, glukoza z wit.C 0,1%. Doświadczenie wykonano na pszczole miodnej Apis mellifera carnica, w latach: 1998 i 1999. Małe nukleusy zasiedlono jednodniowymi pszczołami, które przez okres dwu tygodni żywiono zróżnicowaną dietą białkową. Uliki przetrzymywano w cieplarkach w temperaturze 31°C i wilgotności względnej powietrza 40%. Wartość odżywczą białka wytworzonych pasz zastępczych oraz pyłku kwiatowego określono metodami chemicznymi (Szymaś i Przybył 2000). Ocenie poddano białko pasz doświadczalnych oraz ciało pszczół. Skład chemiczny namiastki pyłku kwiatowego był zbliżony do pyłku kwiatowego z obnóży. Wskaźnik aminokwasów egzogennych w paszy EAAI osiągnął stosunkowo wysoką wartość (odpowiednio dla namiastki A i B, 80.99 i 78.95). W ocenie chemicznej przedstawionych badań własnych stwierdzono, że uzupełnienie surogatu pyłku kwiatowego o brakujące aminokwasy syntetyczne do poziomu jaki jest w pyłku kwiatowym spowodowało podniesienie wartości odżywczej białka wytworzonej paszy do wartości pyłku kwiatowego, uzyskując podobną zawartość suchej masy, białka i tłuszczu surowego w ciałach pszczół.
Badania potwierdziły również, że pszczoły lepiej wykorzystywały aminokwasy w formie izomeru L niż DL.
Słowa kluczowe: żywienie pszczoły miodnej, namiastka pyłku kwiatowego, wartość odżywcza, białka namiastki , aminokwasy, metody chemiczne.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

WARTOŚĆ ODŻYWCZA DLA PSZCZOŁY MIODNEJ SUROGATU PYŁKU KWIATOWEGO WZBOGACONEGO AMINOKWASAMI SYNTETYCZNYMI
Część II. METODY BIOLOGICZNE
Rogala R., Szymaś B.
Streszczenie
Celem niniejszej pracy było określenie metodami biologicznymi wartości odżywczej dla pszczoły miodnej namiastki pyłku kwiatowego, której skład uzupełniono aminokwasami syntetycznymi w formie izomeru DL i L do standardu jakim było białko pyłku kwiatowego z obnóży. W skład namiastki weszły następujące komponenty paszowe: białko ziemniaka -32%, śruta sojowa-18%, śruta rzepakowa-6%, drożdże Candida utilis-6%, mąka pszenna- 14,8%, grys kukurydziany -17,5%, olej sojowy-3,5%, lecytyna-0,5%, polfamixW-1,4%, Vitazol AD3EC-0,2%, glukoza z witaminą C-0,1%. Namiastkę pyłku kwiatowego oraz pyłek kwiatowy z obnóży przed podaniem pszczołom wymieszano z cukrem pudrem w takich ilościach by poziom białka wynosił we szystkich pokarmach 21%. Do oceny kondycji pszczół, jako miernika wartości odżywczej wytworzonej paszy, zastosowano metody biologiczne. Kondycja pszczół wyrażona została na podstawie wielkości gruczołów gardzielowych, ciała tłuszczowego i liczby hemocytów w hemolimfie. Najsłabiej rozwinięte gruczoły gardzielowe i ciało tłuszczowe odnotowano u pszczół, które spożywały namiastkę nie uzupełnioną. Najwięcej hemocytów w hemolimfie odnotowano u pszczół, które otrzymywały namiastkę uzupełnioną o wszystkie brakujące aminokwasy w formie L, a nieco mniej gdy uzupełnioną ją aminokwasami w formie DL. Między tymi grupami nie było statystycznie istotnych różnic. Uzupełnienie składu aminokwasowego namiastek pyłku kwiatowego aminokwasami egzogennymi do standardu jakim był ich poziom w pyłku kwiatowym, korzystnie wpłynęło na wartość odżywczą białka w odniesieniu do ciała tłuszczowego, a słabiej na rozwój gruczołów gardzielowych. Wraz ze wzrostem wartości odżywczej białka namiastki pyłku kwiatowego, zwiększyła się liczba hemocytów w hemolimfie pszczoły miodnej. Wykazano, że pszczoły lepiej wykorzystują aminokwasy w formie izomeru L niż DL.
Słowa kluczowe: żywienie pszczoły miodnej, namiastka pyłku kwiatowego, wartość odżywcza, białka namiastki, aminokwasy, metody biologiczne.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

GROMADZENIE PYŁKU KWIATOWEGO W OKRESIE PÓŹNOLETNIM PRZEZ RODZINY PSZCZOŁY MIODNEJ
(Apis mellifera L.)
Roman A.
Streszczenie
Celem badań było ustalenie, jakie ilości pyłku kwiatowego są w stanie zgromadzić rodziny pszczele w drugiej połowie sezonu pożytkowego, w rejonie ubogim w pożytki letnie i późnoletnie oraz sprawdzenie czy istnieje zależność między wielkością przynoszonych do ula przez pszczoły zbieraczki obnóży, a ilością pyłku gromadzonego przez rodziny pszczele. Badania przeprowadzono w drugiej połowie lipca i sierpniu, w dwóch kolejnych latach (2002 i 2003), w pasiece stacjonarnej. O ilościach gromadzonego przez pszczoły pyłku wnioskowano na podstawie ilości obnóży pozyskiwanych przy pomocy poławiaczy pyłku. Badania wykazały, że rodziny pszczele funkcjonujące w takim rejonie mogą mieć problemy z zaopatrzeniem się w odpowiednie ilości pyłku kwiatowego na cele bieżące. Średnie ilości pyłku pozyskiwane od poszczególnych rodzin pszczelich w tym okresie wynosiły od 4,29 do 15,64 g/dzień w pierwszym i od 4,95 do 28,47 g/dzień w drugim roku badań. W porównaniu z bieżącymi pokarmowymi potrzebami rodzin pszczelich były to ilości bardzo małe. Nie wykazano ścisłych zależności między ilością pozyskiwanego pyłku kwiatowego a wielkością formowanych przez pszczoły obnóży, chociaż w obu latach badań największe obnóża przynosiły robotnice z rodziny (nr 6), od której pozyskano najmniej pyłku. Badania wykazały, że w drugiej połowie sezonu pożytkowego rodziny pszczele mogą mieć problemy z zaopatrywaniem się w pyłek na cele bieżące - rozwojowe rodziny i przygotowania robotnic do zimowli.
Słowa kluczowe: rodzina pszczela, obnóża pyłkowe, wydajność pyłkowa, poławiacze pyłku.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

THE INFLUENCE OF FOOD AMOUNT CONSUMED DURING THE LARVAL DEVELOPMENT ON
WPŁYW ILOŚCI POKARMU W OKRESIE ROZWOJU LARWALNEGO PSZCZOŁY MURARKI OGRODOWEJ
(Osmia rufa L., Megachilidae) NA MASĘ CIAŁA IMAGO
Wilkaniec Z., Giejdasz K., Fliszkiewicz M.
Streszczenie
W populacji murarki ogrodowej Osmia rufa L., utrzymywanej w celu zapylania roślin wielkość i masa owadów jest zróżnicowana. Celem tego doświadczenia było zbadanie wpływu ilości pyłku kwiatowego zjedzonego przez larwę na masę i wielkość ciała formy imaginalnej oraz masę oprzędu owada zimującego.
Materiał doświadczalny stanowiły pszczoły murarki ogrodowej Osmia rufa L. Wiosną 2002 roku z gniazd wyjmowano jaja wraz z zapasami pyłku kwiatowego i przenoszono do sztucznych komór lęgowych, które przetrzymywano w cieplarce w temperaturze 28°C. Grupę I stanowiły owady żerujące na porcji pyłku kwiatowego zgromadzonego w komorze lęgowej przez samice. Grupa II były to owady, którym podano dodatkową porcję z komór lęgowych innego gniazda. Owady zimowały od października 2002 do lutego 2003 roku w temperaturze 4°C. Po tym okresie ustalono masę ciała owadów dorosłych oraz masę oprzędów. Pomiarów szerokości skrzydła I pary i III tergitu dokonano wykorzystując komputerowy program analizy obrazu. Przeciętna masa imago w grupie II (samce: 74,0 mg; samice: 114,0 mg) była wyższa niż w grupie I (samce: 49,0 mg; samice 89,0 mg). Średnia masa oprzędów, która była dodatnio skorelowana z masą imago w grupie I samców wyniosła 9,9 mg, a w grupie II 17,5 mg. Oprzędy samic ważyły odpowiednio 17,3 i 22,1 mg. Masa oprzędów skorelowana była silniej z masą imago w grupie I niż w grupie II. Średnia szerokość trzeciego tergitu odwłokowego imago (samce: 1,56 mm; samice: 1,67 mm) oraz średnia szerokość skrzydła I pary imago (samce: 2,02 mm; samice: 2,45 mm) w grupie II były wyższe od szerokości tergitu imago (samce: 1,39 mm; samice: 1,54 mm) oraz szerokości skrzydła (samce: 1,88 mm; samice: 2,26 mm) w grupie I. Zjedzenie przez larwę murarki ogrodowej podwojonej porcji pyłku kwiatowego spowodowało zwiększenie masy ciało owadów dorosłych oraz ich rozmiarów. Można, zatem twierdzić, że jednym z warunków uzyskania dorodnych pszczół, efektywnych zapylaczy roślin jest zapewnienie owadom w czasie ich rozwoju bogatej bazy pokarmowej, zasobnej w pyłek kwiatowy.
Słowa kluczowe: Osmia rufa, masa ciała, żywienie, oprzęd.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony

CECHY ANATOMICZNE NEKTARNIKÓW
ORAZ NEKTAROWANIE KWIATÓW
Cotoneaster lucidus Schlecht. i C. nanshan Mottet.
Weryszko-Chmielewska E., Chwil M.,
Konarska A.
Streszczenie
W latach 2002 i 2003 przeprowadzono badania dotyczące budowy nektarników i sekrecji nektaru dwu gatunków irgi: błyszczącej Cotoneaster lucidus Schlecht. i wczesnej Cotoneaster nanshan Mottet. W mikroskopie świetlnym określono średnicę kwiatów przy górnej powierzchni nektarnika, długość promieniową gruczołów nektarnikowych, grubość warstwy nektarującej oraz liczbę aparatów szparkowych na powierzchni mm2 nektarnika. W skaningowym mikroskopie elektronowym obserwowano powierzchnię nektarników. Określono masę nektaru z 10 kwiatów oraz procentową zawartość w nim cukrów. Badane gatunki różniły się wynikami pomiarów cech anatomicznych nektarnika, natomiast wykazywały podobieństwa w strukturze epidermy. Wyjątek stanowiła liczba szparek, która była większa u irgi błyszczącej o prawie 30% w porównaniu do irgi wczesnej. Wyższej liczbie szparek w nektarniku irgi błyszczącej towarzyszyła większa masa wydzielonego nektaru, jednakże o niższej koncentracji cukrów niż u irgi wczesnej. Masa cukrów wydzielanych przez 10 kwiatów irgi błyszczącej była o ponad 40% mniejsza w porównaniu z masą cukrów wytwarzanych przez kwiaty irgi wczesnej.
Słowa kluczowe: Pomoideae, Cotoneaster, nektarnik, struktura, nektarowanie.
Pełny text w formacie PDF
Powrót do początku strony


Powrót do strony głównej


  
Przejdź do strony głównej Oddziału Pszczelnictwa ISK